Minder en schraler

De contouren van het nieuwe PT zijn inmiddels geschetst. Daarmee is de onzekerheid voor het voortbestaan van de productschappen niet uit de lucht. Een ding is wel duidelijk; het PT verdwijnt. Of er één productschap voor in de plaats komt of helemaal niets, blijft in de lucht hangen.

Dat er bij het inrichten van een nieuw productschap veel politiek komt kijken is inmiddels ook duidelijk. Dat in de politiek ook niet altijd de goede opties worden uitgewerkt, wordt in het recente voorstel van het kabinet naar de tweede kamer rond productschappen bewezen. Een keuze tussen een ZBO en een PBO is immers geen keuze. Niemand wil een ZBO; de ervaring met de ZBO’s faunafonds en ctgb laat zien dat procedures belangrijker zijn dat klantvriendelijk opereren

Naast dat het voortbestaan van productschappen een politiek item is, kan ook de sector zelf invloed uitoefenen. Na de eerste bijeenkomst van de ondernemingsplatforms van het PT lijkt een aantal leden van deze platforms daar nog niet van doorgrond te zijn. Wanneer leden van de platforms voorstellen dat promotie en imagocampagne onderdeel moeten zijn van collectieve financiering via het PT, geven deze lieden onbewust aan geen geloof te hechten in de toekomst van productschappen.

Er is misschien veel onduidelijk maar één ding is zeer zeker wel duidelijk; het PT of het nieuwe productschap moet veel minder doen dan tot nu toe gebruikelijk is. Minder en schraler; het bedrijfsleven moet zelf verantwoordelijkheid nemen. Zowel politiek als heffingsbetalers accepteren niet dat zaken die de ondernemers en telersverenigingen zelf (zouden moeten) doen, door een overheidsorgaan worden beconcurreert.

De leden van ondernemingsplatforms die bedrijfslevenactiviteiten, collectief willen laten financieren, zijn zelf verantwoordelijk voor versnelde stappen naar de afbouw van welk productschap dan ook.

Eigen kracht

In eerdere weblogs ben ik ingegaan op de relatie tussen kwaliteit en promotie. Er blijkt een bepaalde afhankelijkheid tussen deze twee zaken te zijn: pas als je zowel promotie als kwaliteit op het juiste moment inzet, kun je komen tot optimale verkoop van vers producten. Wat me opvalt is dat de roep om promotie harder wordt als de marktprijzen slechter worden. Vreemd want meer promotie en het aanbieden van kwaliteitsproducten levert weliswaar meer verkoop op er is echter maar een tijdelijk effect op het rendement. Het is immers makkelijker om meer groente te produceren dan om meer groente te verkopen. Het middellange termijn effect van promotie, is dat er behalve meer verkocht vooral ook meer geproduceerd wordt. Wanneer er naast promotie niets structureel veranderd zal problematiek met prijsvorming blijven bestaan. Uiteindelijk is de markt niet verantwoordelijk voor rendement op de teeltbedrijven. De teler die weet dat zijn teeltbedrijf zelf onderdeel van de markt is en behoort tot één van de schakels in de keten, ziet mogelijkheden voor zijn bedrijf. Het benutten van de mogelijkheden in de keten en het gebruiken van eigen creativiteit is noodzakelijk om de kans op rendement op het eigen teeltbedrijf groter te maken. Bezinnen op eigen kunnen en uitgaan van eigen kracht is noodzakelijk om scherp te zijn op ontwikkelingen en mogelijkheden. Dat is niet nieuw er zijn voldoende vollegrondsgroentebedrijven die keuzes hebben gemaakt en vanuit eigen mogelijkheden de markt bedienen. Kijk maar rond in de ijsbergsla, broccoli, witlof, aardbeienteelt enz. om te zien welke keuzes bedrijven hebben gemaakt..

Er zijn genoeg partijen die ondersteuning kunnen geven aan dit proces van bezinning. De diverse accountantsbureaus hebben een goed inzicht in collega tuinbouwbedrijven om advies te kunnen geven op financieel gebied. De ondernemerscoaches hebben veel overzicht en inzicht in ondernemerskwaliteiten om als klankbord te kunnen dienen. En ook begeleiders van de betere studieclubs steken energie in het ontwikkelen van een visie op de sector en de keten. Deze visie kan gebruikt worden voor individuele ondernemingsplannen. Alleen als je als teler zelf keuzes maakt en je open stelt voor de keten zal de kans op succes toenemen.

De hoop vestigen op promotie, vaak gebracht door marketingjongens met mooie verhalen, soms gestuurd door het productschap, is hopen op een hittegolf bij twintig graden vorst.